Het tandheelkundig team

Tandarts

De tandheelkundige zorg heeft de afgelopen decennia een grote ontwikkeling doorgemaakt. Hierdoor is het takenpakket van de tandarts meer uitgebreid. De tandartsen staan geregistreerd in het zogenaamde BIG-register. Dit is een register dat voortkomt uit de Wet BIG (Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg). Het register geeft duidelijkheid over de bevoegdheid van een zorgverlener en regelt zijn titelbescherming. Met deze ontwikkeling wordt benadrukt dat de tandarts de generalist in de mondzorg is met overzicht over het gehele veld van de mondzorg.

Daartoe vervult de tandarts diverse rollen:

  • Tandarts: verzamelt informatie, stelt diagnoses, stelt behandel- en zorgplannen op en voert tandheelkundige behandelingen uit, meestal van curatieve aard. Dit zijn behandelingen gericht op problemen als: cariësleasies, parodontale afwijkingen (parodontitis, gingivitis), verloren gebitselementen, ontsteking van de zenuw en het gebied rond de wortelpunt, te extraheren gebitselementen, verlies van (kauw- en esthetische) functie.
  • De medicus: de tandarts stelt zich op de hoogte van de algemene gezondheid van de patiënt, inclusief medicijngebruik. Op grond daarvan stelt hij/zij zorg- en behandelplannen en de uitvoering van mondzorg bij. Hij/zij is in staat in acute situaties in te grijpen.
  • De zorgverlener: de tandarts/mondarts draagt zorg voor de regie van de zorg voor patiënten, ook als er meerdere zorgverleners zijn, en voor adequate informatie aan de patiënt. Hij/zij draagt er zorg voor dat de mondzorg wordt afgestemd op de wensen en mogelijkheden van de patiënt. Daarbij moet de mondzorg voor de patiënt zo min mogelijk belastend zijn.
  • Wetenschapper: de tandarts baseert zijn/haar activiteiten op de kennis en vaardigheden waarvoor wetenschappelijk bewijs bestaat. Daarbij houdt hij/zij rekening met de wensen en mogelijkheden van de patiënt en zijn eigen ervaring.
  • Manager: de tandarts/mondarts dient de patiëntenzorg te organiseren, zowel op individueel niveau als voor de gehele groep waarvoor de tandarts/mondarts zorg draagt.

Mondzorgkundige

Een Mondzorgkundige is een op HBO-niveau opgeleide paramedicus die werkzaam is binnen de mondzorg. Het beroep van Mondzorgkundige is vastgelegd in de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG). De Wet BIG is een kwaliteitswet en heeft tot doel de kwaliteit van de beroepsuitoefening te bevorderen en te bewaken. De wet beschermt daarnaast de patiënt tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen door beroepsbeoefenaren. De titel Mondzorgkundige is een bij wet beschermde titel en mag alleen gevoerd worden door diegene die in het bezit is van het diploma mondhygiënist. Het diploma wordt verkregen na het afronden van de 3-jarige en vanaf studiejaar 2002-2003 een 4-jarige HBO-opleiding.

Taken van de Mondzorgkundige?

Speerpunt van de Mondzorgkundige is Preventie. Dit betekend dat de Mondzorgkundige probeert cariës, tandvlees- en kaakbotproblemen te voorkomen. Daarnaast behandelt de Mondzorgkundige indien nodig problemen door curatief in te grijpen. Voorbeelden van werkzaamheden van de Mondzorgkundige zijn:

  • het uitvoeren van een mondonderzoek en indien nodig het maken van röntgenfoto’s en/of gebitsafdrukken
  • het geven van uitgebreide voorlichting over het ontstaan van cariës, tandvlees- en kaakbotproblemen en het effect van voedingsgewoonten op het gebit
  • het geven van uitgebreide voorlichting over gebitsverzorging
  • het uitvoeren van een volledige gebitsreiniging, waarbij plaque, tandsteen en aanslag worden verwijderd
  • het uitvoeren van preventieve behandelingen waaronder het aanbrengen van gebitsbeschermende middelen (bijv. fluoride)
  • het aanbrengen van een ‘laklaag’ op pas doorgebroken kiezen bij kinderen (het sealen)
  • het polijsten van vullingen
  • daarnaast is in de Wet BIG geregeld dat de mondhygiënist, mits bekwaam en bevoegd, in opdracht van de tandarts, anesthesie (verdoving) mag geven.
  • ook kan de mondhygiënist met werkervaring aanvullende opleidingen doen waarbij bijvoorbeeld geleerd wordt om in opdracht van de tandarts kleine gaatjes in tanden en kiezen te vullen.

Cliënten kunnen op verwijzing van de tandarts of op eigen initiatief naar de Mondzorgkundige gaan.

Tandartsassistent

Het beroep van tandartsassistent is veelzijdig. Zij werkt van oudsher samen met de tandarts. De taken van de tandartsassistent zijn onder andere: patiënten te woord staan, voorbereidingen treffen voor de behandelingen, de tandarts ondersteunen tijdens behandelingen, patientendossier up to date houden. Daarnaast voert zij ook een aantal taken direct bij de patiënt uit. Deze taken bestaan uit: voorlichting en instructie geven, het nemen van gebitsafdrukken en het maken van röntgenfoto’s. Het diploma wordt behaald na het volgen van een 3-jarige MBO opleiding tot tandartsassistent. Het is ook mogelijk om opgeleid te worden in de praktijk. De titel tandartsassistent is niet beschermd.
Tegenwoordig wordt in de praktijk het woord tandartsassistent vervangen door het woord: klinisch assistente.

Van tandartsassistent naar preventieassistent

Een preventieassistent is een tandartsassistent die op specifieke onderdelen meer kennis heeft verworven. Door het volgen van een opleiding tot preventieassistent wordt het takenpakket van de tandartsassistent uitgebreid.
Na het volgen van de opleiding tot preventieassistent mogen de volgende taken worden uitgevoerd: het verwijderen van oppervlakkig tandsteen, het aanbrengen van fluoride en het geven van voorlichting en instructie met betrekking tot mondhygiëne. De preventieassistent voert de behandelingen uit op aanwijzing van de tandarts.

Paro-preventieassistente

De Paro-preventieassiste is een gespecialiseerde Preventieassistente. Zij richt zich op het verrichten van de nazorg en initiële therapie bij paropatiënten, die eventueel in een voorgaand stadium door de Mondzorgkundige zijn behandeld. De Paro-preventieassistente is nader geschoold in het verbeteren en stabiel houden van de tandvleesconditie.